Er ligt weer eens een moslimprominent onder vuur. Tariq Ramadan, rechtsfilosoof, moslimdenker, sociale partner, hoogleraar en publicist, heeft zich in de afgelopen jaren een serieuze positie als gesprekspartner in serieuze moslimzaken verschaft. Op eigen kracht en met zijn Godgegeven ‘common sense’, integriteit en charisma. Het heeft een tijdje geduurd maar moslims in West-Europa hebben eindelijk een ‘gezicht’ waarin ook tal van overheden en maatschappelijke organisaties een serieuze gesprekspartner erkennen. Het is moeilijk een mening te vormen over dit verhaal. Ramadans ‘tegenpartij’, journalist Henk Krol, heeft een waar lobbyapparaat om zich heen verzameld en doet zijn uiterste best Ramadan neer te zetten als een wolf in schaapskleren. Het is niet de eerste keer dat iemand dit bij Ramadan probeert. Krol gaat zelfs al zover dat hij een rechtszaak heeft aangespannen tegen Ramadan. Het primaire doel: Tariq ontheffen van zijn gastleerstoel aan de Erasmusuniversiteit. In werkelijkheid is men er enkel weer ouderwets op uit om wat uitgekauwde moslimissues als gerecylced magnetronmaaltijd voor te schotelen.
Het was een langere tijd een doorn in het oog van vele islamcritici die, gedreven uit rancune, jaloezie of gewoon ordinaire moslimhaat en onder de pretext van ‘kritische benaderingen in het belang van de Westerse vrijheden’ iedere spierinspanning die Tariq Ramadan deed en doet tegen een infrarood licht houden. Gezien de ontwikkelingen en verharding van het maatschappelijk debat in de afgelopen jaren vinden we uitspraken over islam en moslims niet zo gek meer, hoe zeer kwetsend, grievend en provocerend ze ook mogen zijn. Hans Teeuwen durft weer op te treden als de verkoper van ADHD, Geert Wilders is de nationale politieke clown voor gelach ende vermaak en menig rechtse publicist durft zich steeds meer uit te spreken tegen de aanwezigheid van een in burqa gehulde moslimbuurvrouw die in haar eigen achtertuin wanhopig haar gezicht probeert te bruinen in de schaarse Nederlandse zon. Conform deze ontwikkelingen en verharding roeren ook moslims zich. Schrijvers, publicisten, maatschappelijke voormannen en politici, mensen die geen blad voor de mond nemen en opkomen voor hun moslimidentiteit, trachtend deze zo goed en zo kwaad als het maar kan te laten rijmen met de eigen identiteitsregels en de maatschappelijke regels in dit oh zo xenofobisch land. Wie er even afstand van kan nemen en relativeert, moet zich toch even achter de oren krabben over de druktemakerij in Nederland. Een hoop geschreeuw, minder dan weinig wol.
Nu ook weer: zoals een echte, aangepaste (nieuwe) Nederlander neemt ook Tariq Ramadan geen blad voor de mond en is hij kritisch. Over moslims, over niet-moslims, over de relatie tussen die twee groepen, over het milieuprobleem, de oorlog in Irak en Afghanistan, de nieuwe BBS-velgen die niet onder een Golf R32 passen maar perfect in het design passen, over de wel of niet te plaatsen windmolens in de havens van Urk, over het gebrek aan halal broodjes gezond bij Delifrance. Want Tariq lust wel een broodje en is van alle markten thuis. Over Israël en haar zionisme, over homo’s. Ho, wacht eens even, homo’s? Dat kan dus even niet. Die zijn heilig in dit land. Kritiek op homoseksualiteit is gelijk aan antisemitisme. Als het aan Henk Krol ligt, komt de doodstraf te staan op ook maar één afkeurende blik richting het COC. En Tariq heeft iets ergs gezegd over homo’s. Zegt Henk, tenminste. Alleen heeft Henk geen bewijs. De Gay Krant verspreidt onjuiste citaten in haar berichtgeving en deze doen eigenlijk dienst als de basis voor de Henk’s verhaal. In Henk’s zucht naar roem, geld, schandknaapjes en bier heeft hij zich hiermee compleet belachelijk gemaakt. Door de aantijgingen aan het adres van Ramadan is er echter wel een storm van verontwaardiging ontstaan en is er een heuse lobby aan de gang om Tariq uit zijn positie van hoogleraar aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam te krijgen. Niet omdat Tariq nou echt iets ergs heeft gezegd over homo’s maar gewoon, omdat het Tariq Ramadan is.
Die Euro-moslims reageren eindelijk wat meer ontspannend op kritiek en dus is een kritische moslim zoals Tariq, die veel van die kritiek moeiteloos van tafel veegt met tegenargumenten, niet welkom. Want mensen zoals Henk Krol willen vooral in gesprek blijven met moslims, maar wel onder voorwaarden. Zo mag een moslim een niet al te intelligent weerwoord voeren. En zeker geen discussies winnen. De Benzakour’s, de Cheppih’s, de Eddaoudi’s en de Jabri’s van deze wereld mogen schrijven en roepen wat ze willen, zolang ze maar vooral het imago van individuen behouden en niet de vorm van een blok ten gunste van iemand zoals Tariq Ramadan vormen. Dat is anarchie. Dat is ongewenst. Dat is een gevaar voor de democratie. Want moslims die gebruik maken van hun recht op vrijheid van meningsuiting, daar is die democratie niet voor ontworpen. Die is ontworpen voor niet-moslims om iets te hebben om achter te verschuilen wanneer zij ‘andersdenkenden’ een hak willen zetten. It’s all right, cause it’s all white ©.
Hoe meer je de gang van zaken tussen Henk Krol en Tariq Ramadan volgt, ontstaat daar de indruk dat men niet uit is om gerechtigheid te halen maar om een groeiend element van moslimleiderschap (in de vorm van Tariq Ramadan) vooral te besmeuren en buitenspel te zetten. Voor inhoudelijkheden is al voldoende geschreven, ik verwijs naar artikelen van collega-schrijver Benzakour. En ook een op 1 april 2009 in De Volkskrant gepubliceerde reactie van Tariq Ramadan zelf, op het hele verhaal. Deze schrijfsels proberen nog enigszins op de inhoud in te zoomen. Maar in hun achterhoofden weten Benzakour en Ramadan beiden zelf ook wel waar het om te doen is. Niet om wel of niet gedane uitspraken, maar om de integriteit van getoond moslimleiderschap en intellect zoveel mogelijk onderuit te halen. Want Tariq Ramadan wordt nu eenmaal steeds meer erkend en gezien als het gezicht van de toekomstige moslims in Europa. Dat is beangstigend voor veel Nederlanders, en intellectuele penisnijd doet al gauw de ronde.
De vooringenomenheid van Jeroen Pauw om in zijn dagelijkse kookshow van mediabraaksels Achmed Marcouch ruim baan te bieden Ramadan vooral in de soep te laten lopen, alsof de zaak al klink en klaar is, bevestigt dit. Geen kritische noot naar Henk Krol, geen vraag naar wat er zich werkelijk heeft afgespeeld, niet eens de moeite om dit verhaal voor eens en voor altijd uit de wereld te helpen door Krol en Ramadan simpelweg tegenover elkaar te zetten en ze gewoon een uur lang te laten praten (was geweldige televisie geweest), dat is niet opgekomen bij welke redacteur dan ook. Wel bij mij, maar ik ben dan ook geen televisieredacteur. Ik heb namelijk een vak geleerd. En onderdeel van dat leerproces was vooral gericht op het ontwikkelen van een kritische kijk op zaken. Daar beschik ik over. Daar beschikt Benzakour over, Tariq Ramadan ook en zelfs Achmed Marcouch, welke verweten kan worden dat hij beter weet dan wat hij verkondigt. Maar mediamakend Nederland bewijst maar weer eens aan een gebrek aan creativiteit te lijden. En dat is nog maar het voordeel van de twijfel aan de stank van opzet die urenlang meurt en geurt in windkracht 12. Bij ieder ander onderwerp dat de gemoederen hoog doet oplopen, wordt de betrokkene binnen no time opgetrommeld en aan tafel gezet. Ga maar zitten, en laat je maar gaan. Unleash hell. Smoke your opponent. Debatteer. Discussieer. Doe aan dialoog. Praat!
Gek genoeg wordt er enkel bij dit soort gedoe (moslimprominenten onder vuur) wreed om de hete brij heen gedraaid en worden alle toeschouwers uitgenodigd om deel te nemen aan de discussie, behalve de betrokkene zelf. Henk Krol krijgt her en der ruim baan om zijn verhaal te doen. Het gevolg is de tenenkrommende aflevering van Pauw & Witteman, met een uiterst belachelijke Jeroen Pauw die doet alsof de rechtszaak die Henk Krol heeft aangespannen tegen Ramadan al lang en breed is gewonnen door Krol en met een op zijn pik getrapte Marcouch die even de doodschop komt uitdelen. De intenties van Marchouch zijn wel duidelijk, die wil vooral gezien blijven worden als de undisputed heavyweight champion moslim- en/of Marokkanenleider in Nederland. En daar moet iedereen voor wijken, daar was niets verrassends te zien of te horen. Het is de lobby tegen Tariq Ramadan die storend is. Alsof men ermee probeert te bereiken de rechter vooraf al te beïnvloeden door een lobby te voeren. Je zou bijna denken dat er geen enkele jood bij betrokken is, want in het voeren van lobbyapparaten zijn de joden wereldkampioen en deze lobby tegen Tariq Ramadan is werkelijk te amateuristisch voor woorden.
Tariq Ramadan wordt nou eenmaal serieus gezien als een leider van moslims in Europa, of in ieder geval een voorbeeld voor toekomstige generaties. Overal waar de man komt is er gehoor, zowel onder moslims als niet-moslims. En dat is niet vreemd, als je zijn inhoud kent. Dat besef heeft toegeslagen bij de mensen die vooral verdeeldheid onder moslims willen zaaien en de kritische kijk op zaken van Tariq willen ondermijnen, opdat zij weer ruim baan hebben in het ‘aanpakken’ van moslims, zonder dat daar een serieus weerwoord op komt. Tariq is momenteel dat weerwoord dat hot is. Dus staat Tariq op de dodenlijst van de intellectuele Holleeders en moet worden opgeruimd, because he is bad for business. Anti-islambusiness, welteverstaan. De persoon Tariq is niet eens belangrijk, het gaat om de mindset die hij vertegenwoordigt. Maar de persoon Tariq wordt hierdoor wel aangetast door een nietsontziend xenofobisch apparaat dat meent op te staan voor vrijheden, maar tegelijkertijd die vrijheden uitlegt als eenzijdig en niet geldend voor moslims. Het is die dubbele moraal, waar ik me ondertussen niet eens meer om kan verbazen. Het is schofterig. Het is oneerlijk. Het is tenenkrommend en het is tegelijkertijd vermakelijk. En het is ook weer ouderwets typisch Nederlands.
Geen land zo leuk als Nederland.
Voor meer info verwijs ik naar www.steuntariq.hyves.nl.
M.R. Jabri
Een buitengewoon goed artikel!! Masha Allah.
[...] De martelaar van Erasmus | Mirsab Hoe meer je de gang van zaken tussen Henk Krol en Tariq Ramadan volgt, ontstaat daar de indruk dat men niet uit is om gerechtigheid te halen maar om een groeiend element van moslimleiderschap (in de vorm van Tariq Ramadan) vooral te besmeuren en buitenspel te zetten. Voor inhoudelijkheden is al voldoende geschreven, ik verwijs naar artikelen van collega-schrijver Benzakour. En ook een op 1 april 2009 in De Volkskrant gepubliceerde reactie van Tariq Ramadan zelf, op het hele verhaal. Deze schrijfsels proberen nog enigszins op de inhoud in te zoomen. Maar in hun achterhoofden weten Benzakour en Ramadan beiden zelf ook wel waar het om te doen is. Niet om wel of niet gedane uitspraken, maar om de integriteit van getoond moslimleiderschap en intellect zoveel mogelijk onderuit te halen. Want Tariq Ramadan wordt nu eenmaal steeds meer erkend en gezien als het gezicht van de toekomstige moslims in Europa. Dat is beangstigend voor veel Nederlanders, en intellectuele penisnijd doet al gauw de ronde. [...]
Zou een moslimland, waar opeens ca. 1 miljoen ( of meer) vrijgemaakt gereformeerden werden ingevoerd - zonder dat zij in Nederland om hun geloof vervolgd werden - zo’n invasie beter begrijpen en opvangen?
Zou men in ( noem maar iets… Saoedi-Arabië of Iran..) op de gemeentehuizen folders voor het aanvragen van uitkeringen of het aanprijzen van antidiscriminatiefolders in het Nederlands gaan aanbieden?
Zouden die gereformeerden voor de staatstelevisie in heel veel programma’s uitgebreid over de Bijbel en de Heidelberger Catechismus mogen komen uitweiden en zouden al die Saoediërs en Iraniërs dan ook gaan studeren op de voorzienigheid en de uitverkiezing en in elke krant lezersbrieven instuderen, waarin zij hun solidariteit met de Veluwers en Zeeuwen uitspraken?
Nee… hè?
En toch zie ik de jongeren uit Spakenburg of Sprang-Capelle - mochten die al naar een warm woestijnland verkassen - nog niet in groepen de straten onveilig gaan maken, daar… de meisjes en vrouwen ( voor zover zichtbaar) voor ‘hoer’ gaan uitmaken en lieden, die anders leefden dan zij vanuit de Bijbel wenselijk achtten, uit hun huizen en buurten vandaan pesten.
Dat zit er namelijk niet in - bij rechtzinnige christenen.
Iran of S.A. lieten ook vast geen steile christelijke theoloog, voor een schandalig hoog salaris, op een van hun universiteiten de christelijke beginselen uitleggen en voortdurend hameren op het zo nodige ‘zelfbewustzijn’ van de daar neergestreken volgelingen van Jezus.
De skyline in die landen zou niet meer en meer kerktorens vertonen.
Men zou, om de serieuze christenen te behagen, geen flessen Jonge Jenever en advocaat in de schappen van de winkels gaan neerzetten.
Men zou weinig begrip hebben voor Nederlandse jonge dames en vrouwen, die in Nederlandse spijkerbroeken en topjes, zonder hoofddoeken, het straatbeeld meer en meer zouden gaan bepalen.
En wat zien we nu hier in Nederland?
Dat de hierheen verhuisde moslims die faciliteiten allemaal wél krijgen ( veel te veel…. naar de smaak van Nederlanders die niet links zijn) en dat ze toch nog huilen, klagen, jammeren en meer willen.
Staat er in de atlassen in het Midden-Oosten bij het piepkleine stukje grond, zo tussen Beldgië, Duitsland, Denemarken en Engeland in, soms ‘Luilekkerland’?
Gelukkig niet… want ‘Luilekkerland’ is héél slecht voor de karaktervorming van mensen, die toch al zoveel geld, begrip enz. krijgen.
Laat hen zich hier keurig aanpassen, hard werken, tevreden zijn met de vrijheid, die zij elders niet hadden en vooral vrolijk en dankbaar zijn in een christelijk land te mogen leven.
Als zij het elders beter gehad hadden, waren ze dáár toch wel gebleven?
Men komt toch niet naar een westers, democratisch land om zichzelf te pesten?
Er is, zoals altijd wel weer een betweter die schrijft hoe het in elkaar zit.
En over xenofobisch gesproken: dat is hoe bepaalde moslims omgaan met een homofiele medemens.
Ik heb liever met 10 homo’s te maken dan met een gejurkte schreeuwer die zijn eigen geaardheid moet verbergen. Want vaak is het zo, dat degene die het hardst een ander beschuldigd zelf niet zonder zonde is. Want waar ben je anders zo bang voor?
100 % mee eens.
Wat weer een sterk stukje struisvogel denk-en gedragswijze van de schrijver.
@ Vince: de schrijver neemt juist verantwoordelijkheid door te wijzen op de dubbele moraal. De struisvogel, dat ben jij, door dit te miskennen.
Hakeem, ouwe reus! Je hebt helemaal gelijk. Een prettig leven verder:-)
“In Henk’s zucht naar roem, geld, vrouwen en bier heeft hij zich hiermee compleet belachelijk gemaakt.”
Henk Krol…. zucht naar vrouwen? Hmmmm
Wie denkt de SchrijverT maakt zich hier nu belachelijk?
Wanneer houden jullie respectlozen nou eens op met het jennen en sarren van je vrijwillig gekozen nieuwe buren?
Nee, ook deze SchrijverT blijft trappen, tot en met kleinzielige opmerkingen als “schaarse Nederlandse zon” die blijkbaar ook al niet goed genoeg is voor meneer.
Wel eens van gastvrijheid gehoord? en de reden waarom deze ophoudt te bestaan?
@ Luuk: weleens van Nederlanders met een allochtone achtergrond gehoord? Ja, die Nederlanders die de schaarse Nederlandse zon ook tot die van henzelf rekenen, net zoals Nederland ook hun land is. Wat nou gastvrijheid?
Doe niet zo schijnheilig Hakeem. In je opmerking over de schaarse Nederlandse zon zit wel degelijk de boodschap verpakt dat je Nederland maar een koud kutland vindt en dat het waar jij vandaan komt wel lekker warm is. Prima man, maar wel laf om het te ontkennen. Verder ben je weer lekker op de slachtofferrol-tour. Tariq Ramadan bedoelt het oh zo goed maar wordt afgefakkeld omdat alle Nederlanders nu eenmaal een tiefushekel hebben aan moslims. Lekker simpel. Als je je maar 1 ding in de oren knoopt: blijf met je poten van onze nichten af.
Kusjes
Nederland is toch ook een koud kutland? De man zegt hier niets vreemds dus vanwaar de commotie?
Hollands advocaat bedreigd en beroofd iedereen,
komt er met een WAARSCHUWING af ???????
Rambo Kuijpers Part II
Eerst schietenEen enkele waarschuwing. Dat is de maatregel die Eric ‘Rambo’ Kuijpers op 15 mei jongstleden opgelegd heeft gekregen van het Hof van Discipline voor het werven van klanten met een visitkaartje. Daarop een foto van de advocaat in toga, behangen met geweer en pistolen, en voorzien van de leus: Eerst schieten, dan praten. “Verweerder beeldt zichzelf af als een advcaat die geen respect heeft voor recht en rechtspleging en die, getuige ook het onderschrift, er niet voor terugdeinst geweld aan te wenden om zijn doel te bereiken. Het gebruik van deze commerciële uitingen door verweerder is niet verenigbaar met de integriteit en waardigheid van het beroep van advocaat.”
Website Geenstijl ‘debunkte’ vorige week het artikel Rambo Kuijpers tuchtrechtelijk veroordeeld op Advocatie, omdat een tegenstander van Kuipers het visitekaartje gestolen zou hebben en in de publiciteit zou hebben gebracht. Kuijpers (KDK advocaten) heeft echter met het visitekaartje geadverteerd op Marktplaats. Op 20 juni 2007 liet hij de advertentie verwijderen, na een gesprek met leden van de raad van toezicht in Den Haag.
Kuijpers stelt in zijn verweer bij het Hof van Discipline desalniettemin dat zijn visitekaartje is uitgegeven in “besloten kring”, vergezeld van een disclaimer. Volgens het Hof van Discipline gaat dat verweer niet op, omdat “diegenen die het kaartje ontvangen niet een besloten kring vormen - onduidelijk is overigens wat de verweerder daaronder verstaat - , terwijl de ‘disclaimer’ (…) niet afdoet aan het oordeel van raad en hof dat de onderhavige uitingen onverenigbaar zijn met de kernwaarden van de advocatuur.”
Het Hof van Discipline heeft zich afgevraagd of er geen sprake is van een grap, pastiche of parodie. Het hof oordeelt echter dat de uitingen “geschikt zijn om door het publiek ernstig te worden opgevat”. Het verweer van Kuijpers dat ook andere advocaten en advocatenkantoren zich in commerciële uitingen bedienen van geweld - hij overlegde zeven voorbeelden - wordt door het hof verworpen: “Deze tonen inderdaad aan dat men zich anno 2008 of 2009 in commerciële uitingen bedient van gewelddadige metaforen en beelden. Dit doet echter niet af aan de hiervoor omschreven norm, aan welke het hof de hier aan de orde zijnde commerciële uitingen heeft getoetst.”
Het Hof van Discipline bekrachtigt de beslissing van de Raad van Discipline. Kuijpers krijgt de maatregel van enkele waarschuwing opgelegd.
“En Tariq heeft iets ergs gezegd over homo’s. Zegt Henk, tenminste. Alleen heeft Henk geen bewijs. De Gay Krant verspreidt onjuiste citaten in haar berichtgeving en deze doen eigenlijk dienst als de basis voor de Henk’s verhaal.”
Laten we vooraf vaststellen dat er wereldwijd geen consensus bestaat over Tariq Ramadan. De USA mag-ie niet in en in Arabische naties is-ie evenmin overal gewild. Ramadan wordt verweten voor verschillende publieken in verschillende talen in verschillende registers te spreken. In Nederland stelt-ie zich in de publiciteit op als Wilders, terughoudend en weinig communicatief.
Het is te hopen voor ons allen dat er meer duidelijkheid komt over de gedachtenwereld en de beweegredenen van Tariq Ramadan. Zowel voor zijn critici als zijn medestanders. Die duidelijkheid ontbreekt nu. Om dit te bereiken is het gewenst om zijn woorden goed te wegen. Niet om ze af te kraken, maar om ze te kunnen toetsen.
Er is veel lof voor Ramadan, maar ook veel kritiek. De Franse marxist Yves Coleman en de Franse feministe en politicologe Caroline Fourest hebben zich grondig in zijn werk verdiept en komen tot de conclusie dat-ie in wezen een islamist is. Misschien is dat niet zo. Maar het is goed als daar een discussie over ontstaat. Maar Ramadan houdt dat af.
Henk Krol sluit aan bij de feiten van deze kritiek die met citaten onderschreven wordt. De observatie dat Henk Krol en de Gay Krant geen bewijs zouden hebben is dan ook op zijn minst voorbarig.
De kritiek van Krol op Ramadan wordt ingegeven door de wens om homosexuelen te emanciperen en is daarom logisch en onverdacht. Volgens Krol zegt Ramadan dat moslims de nadruk moeten leggen op het omvormen van homo’s tot hetero’s. Dat voelt voor hem als een klap in het gezicht. Alsof een moslim maar christen moet worden. Even ongepast en onnodig.
Maar het opmerkelijke van de affaire-Ramadan is in mijn ogen een andere. Het gaat niet om de positie of de acceptatie van allochtonen, immigranten, Arabische-Nederlanders, moslims, homosexuelen of vrouwen in Nederland. Het gaat om het onhandig en dubbelhartig opereren van de Rotterdamse politiek.
Opmerkelijk is dat de GL-wethouder Rik Grashoff blijkbaar een politieke afweging heeft gemaakt om aan de -in de ogen van velen- diskwalificerende citaten van Ramadan over vrouwen en homosexuelen geen directe consequenties te verbinden. Ze zelfs weg te moffelen en niet te willen zien. Wel is er voor de langere termijn een einde aan het contract als Rotterdams bruggenbouwer voor Ramadan vastgesteld.
Maar Grashoff ging -onnodig- verder en diskwalificeerde de vertalingen van de Gay Krant die achteraf trouwens op hoofdlijnen identiek bleken te zijn aan de citaten van Ramadan. Grashoff noemde ze ‘onjuist, tendentieus, onvolledig en uit de context gerukt’. Grashoff doet de feiten geweld aan en beticht critici keihard van liegen. Waarom?
Burgemeester Aboutaleb was wel duidelijk afwijzend. Hij zei over het Rotterdamse project van Ramadan als bruggenbouwer ‘eens, maar nooit meer’.
Daarmee doelde hij naar mijn idee niet zozeer op het opereren van Ramadan, maar over de achtereenvolgende besluiten van de Rotterdamse coalitiepartijen om Ramadan als bruggenbouwer aan te stellen. Die waren nooit goed beredeneerd en zijn ook nu niet te verdedigen.
Het opmerkelijke is dat een religieus geinspireerd en uitgesproken geestelijk leider en filosoof als Tariq Ramadan -die geen Nederlands spreekt en ten hoogste zijdelings in de Nederlandse cultuur is ingevoerd- ooit tot bruggenbouwer kon worden aangesteld. In Rotterdam, een moeilijke en verdeelde stad met 167 nationaliteiten.
Niemand betwist Ramadan zijn rol als geestelijk leider voor moslims. Ongetwijfeld zorgt-ie voor zingeving, troost en inspiratie. Zijn opereren valt terecht onder de vrijheid van godsdienst.
Maar opmerkelijk is dat juist iemand met zo’n scherp en uitgesproken profiel als Ramadan ooit als bruggenbouwer aangesteld werd. De Rotterdamse politiek heeft gefaald. Het had van tevoren kunnen inschatten dat dat niet goed kon gaan. Zoals een RK-Braziliaanse bevrijdingstheoloog of een Ghanese dominee die zich voor alles en iedereen vanuit hun religie laten inspireren evenmin geschikt zouden zijn.
Het opmerkelijke is dat Rik Grashoff de fouten van zijn partijgenoten niet wil toegeven. Door wild om zich heen te slaan en de woorden van een criticus als Henk Krol tendentieus te noemen, maakt-ie het er alleen maar erger op. Grashoff kan niet overbruggen, verzoenen, ruimhartig en grootmoedig zijn.
Daarmee doet Grashoff Rotterdam, de politiek en het aanzien van Ramadan als geestelijk leider weinig goed. De affaire-Ramadan kent alleen verliezers vanwege de gebrekkige kwaliteiten van het Rotterdamse openbaar bestuur.